Rezerwat ptaków polnych, żab i innych małych stworzeń – sanktuarium przyrody. Permakulturowy ogród leśny / gospodarstwo regeneratywne. Hortiterapia, Deep Ecology Retreat i sezonowy ogród edukacyjny.
Wyjątkowe miejsce położone w ciekawej przyrodniczo okolicy, w dolinie górnej Wisły, u podnóża Beskidów, na obszarach ochrony ptaków wodnych i nietoperzy, w pobliżu licznych stawów zwanych geograficznie śląskim pojezierzem antropogenicznym…
Sanktuarium przyrody. Ogród spełnia kilka ekologicznych funkcji: z racji położenia na historycznie uprzemysłowionym i gęsto zaludnionym Śląsku, ogród jest przede wszystkim sanktuarium przyrody mającym na celu ochronę naturalnego środowiska człowieka, w myśl inkluzywnie zorientowanej Ekologii Głębokiej postulującej, że człowiek (gatunek homo sapiens) jak również stanowiona przez nas kultura (permakultura), jeśli spełnione są wymogi etyczne, może być i jest de facto częścią Natury.
Edukacja ekologiczna. Poza funkcją ochrony przyrody i naturalnego środowiska człowieka, ogród to miejsce edukacji ekologicznej (na poziomie ponadpodstawowym), której głównym przedmiotem jest permakultura, sposoby jej praktycznego stosowania i rządząca nimi etyka środowiskowa; zaletą edukacji w ogrodzie jest to, że na organizowanych w nim warsztatach można bezpośrednio doświadczać, poczuć dosłownie ziemię pod stopami w kontekście innych, teoretycznie wykładanych na warsztatach ekologiczno/ekosystemowych realizacji życia w zgodzie z naturą, które oznacza nie tylko życie w zgodzie ze środowiskiem, ale również życie w zgodzie z samym sobą, z ludźmi (i z innymi istotami).
Terapia ogrodem albo jednym słowem ogrodoterapia to kolejna funkcja ogrodu mająca na celu poprawę naszego psychofizycznego dobrostanu, poprzez zmianę nastawiania i kierujących naszym życiem stereotypów materialistyczno-konsumpcyjnego paradygmatu wysoko technologicznej i coraz mocniej alienującej nas kultury. Jako odmiana ekoterapii w nurcie ekopsychologii proponowane w ogrodzie warsztaty wychodzą naprzeciw nabierającym cech epidemii dolegliwościom i dyskomfortom psychiczno-społecznym związanym z powszechnie narastającym niepokojem zmianami klimatu i konsekwencjami ogólnej degradacji środowiska naturalnego.
Budowa wspólnoty z Naturą. Praktykowana w ogrodzie terapia polega na integracji człowieka ze środowiskiem w oparciu o bezpośrednie doświadczanie (ćwiczenia medytacyjne i oddechowe) nawiązywanie i pogłębianie relacji z naturą – holistycznie ujmując: również tą osobistą, poprzez świadomą pracę w ogrodzie z ziemią, roślinami, zwierzętami i ludźmi. Istotnym elementem jest wymiana wrażeń i dyskusje w kręgu z wykorzystaniem założeń światopoglądowych psychologii transpersonalnej, szamanizmu, animizmu i współczesnego naukowo-filozoficznego panpsychizmu. Dzięki proponowanej zmianie paradygmatu z materialistycznego na psychiczno-duchowy, warsztaty ogrodoterapii można zdefiniować jako budowę wspólnoty z całym Wszechświatem: począwszy od wspólnoty z ludzi (z uczestnikami/uczestniczkami warsztatów), ale również z całą biosferą (biofilia): wspólnoty ze zwierzętami, z roślinami, jak również z żywiołami wedle starożytnego założenia Anima Mundi.
Ogród leśny i gospodarstwo regeneratywne. Ogród obejmuje sześć hektarów, przez wiele lat intensywnie eksploatowanej ziemi; na terenie prowadzono szkółkę drzew i krzewów owocowych, co w praktyce konwencjonalnego ogrodnictwa przekłada się na duże ilości nawozów sztucznych i chemicznych środków ochrony roślin… Realizowany obecnie projekt ekosystemowej gospodarki ma na celu regenerację ziemi i odnowę zdrowej, rolniczej bioróżnorodności. Regeneracja terenu w głównej mierze polega na jego renaturalizacji: aktywne podnoszenie bioróżnorodności poprzez dosadzanie użytecznych gatunków roślin, równoważone jest z roku na rok postępującą samoczynnie sukcesją naturalną. Ogród jest rezerwatem ptaków polnych, żab i innych drobnych stworzeń, aczkolwiek równocześnie, jako permakulturowy food forest spełnia funkcję miejsca uprawy/kultywacji zdrowej żywności, a praca z nią związana stanowi element w/w ogrodotarapii.
Ekologiczna architektura: Na terenie ogrodu znajduje się wtopione w jego żywą tkankę, minimalistyczne siedlisko-kamping realizowane w standardzie budownictwa naturalnego głównie w drewnie; ściany zakonserwowane są olejem lnianym, wnętrza częściowo tynkowane gliną… Część oficjalną stanowi kilka niewielkich budynków: domek na bazie barakowozu przerobionego na elegancki tiny house z otwartą na ogród ergonomiczną, zewnętrzną kuchnią; warsztat z biurem i salką lekcyjną oraz zaszklona wiata, do tego wolno stojący prysznic polowy z ciepłą wodą, toaleta kompostowa (w systemie Jenkinsa) i geodezyjna kopuła szklarniowa (kryta folią). Istotnym elementem siedliska i ogrodu jest system retencji: począwszy od blaszanych dachów, rynien i zbiorników na deszczówkę, poprzez oczka wodne, groble i rowy retencyjne mające na celu przeciwdziałanie suszy i podnoszenie bioróżnorodności. Innym wdrażanym w ogrodzie rozwiązaniem proekologicznym jest domknięty obieg materii w kierunku samowystarczalności: dobry, własny nawóz organiczny to podstawa zdrowej żywności.
Baza rowerowa i ornitologów. Ze względu na swoje położenie, ogród jest świetną bazą wycieczek rowerowych; najbliższa okolica jest obszarem stosunkowo płaskim, gęsto zamieszkanym co przekłada się na dużą ilość wąskich dróg pomiędzy wsiami i miasteczkami ze swoimi lokalnymi atrakcjami; do tego dedykowane drogi rowerowe: wzdłuż rzeki Wisły do Ustronia albo przez las i Zaporę Goczałkowicką do Pszczyny; jest również przyjemna, boczna droga do Cieszyna, i do dawnego Frysztatu, obecnie Karwiny w Czechach – po drodze, przy pałacu w Kończycach Wielkich, można spotkać najstarsze w całym regionie, (prawie) tysiącletnie dęby.
Geograficznie ogród położony jest na Śląsku Cieszyńskim w Dolinie Górnej Wisły (rzeka płynie dwa kilometry od ogrodu), w miejscu tradycyjnie zwanym Żabim Krajem albo szerzej: pojezierzem antropogenicznym tzn. w okolicy usianej nierzadko ogromnymi stawami (w obrębie Obszarów Natura 2000: Dolina Górnej Wisły oraz Pierściec) z niecodzienną różnorodnością ptactwa wodnego – do wyjątkowych, gdzieindziej rzadko spotykanych gatunków należą: czarne bociany i skutecznie reintrodukowane ślepowrony, nad ogrodem wiosną krążą orły bieliki a latem nad głowami, ze świstem skrzydeł ćwiczą loty młode dzikie gęsi… Raj dla miłośników ptaków.
LOKALIZACJA. Ogród znajduje się na Podlesiu, w przysiółku wsi Kiczyce (cz. Kyčice, niem. Kitschitz), jak wskazuje nazwa w otoczeniu lasu. Miejscowość zachowuje nadal rolniczy charakter, aczkolwiek wraz z szybko postępującą zabudową nabiera cech przedmieść pobliskiego Skoczowa, gminnego miasta oddalonego o ok. 7 km. Ze wzgórza ponad ogrodem zwanego Kępą Winogradzką rozciąga się widok na Beskidy, Śląsk, Czechy i całą Polskę :)
↓ pinezka oznacza Ogród Gai na Podlesiu; jeśli chcesz zobaczyć ogród i jego okolice z bliska zmień Mapę na Satelitę i powiększ +++
ADRES: Ogród Gai na Podlesiu, brama na skrzyżowaniu między ul. Świerkową a ul. Długą (nr. dz. 1020), 43–430 Kiczyce, gmina Skoczów, powiat Cieszyn.
DOJAZD: Najłatwiej oczywiście samochodem albo rowerem (link do nawigacji). Można również dojechać pociągiem do stacji Pierściec (bezpośrednio z Katowic). Stacja dwa kilometry od ogrodu.
OPIEKUN OGRODU:
Ben Lazar
nauczyciel i promotor permakultury (dyplom PDC PRI), technik ogrodnik i magister filozofii UJ – etyk środowiskowy w nurcie Głębokiej Ekologii; redaktor i wydawca PermaKultura.Edu; (profil FB).
WYDARZENIA W OGRODZIE W SEZONIE’26
14 marca
Warsztaty Zachowywania Starych Odmian
i Wiosennej Pielęgnacji Drzew
21 marca
Warsztaty Zachowywania Starych Odmian
i Wiosennej Pielęgnacji Drzew
22 marca
Warsztaty Zachowywania Starych Odmian
i Wiosennej Pielęgnacji Drzew
28 marca
Warsztaty Zachowywania Starych Odmian
i Wiosennej Pielęgnacji Drzew
29 marca
Warsztaty Zachowywania Starych Odmian
i Wiosennej Pielęgnacji Drzew
12–14 czerwca
Warsztaty Projektowania Permakultury
20 czerwca
Lekcje koszenia
26–28 czerwca
Warsztaty Projektowania Permakultury
3–5 lipca
Woda – Warsztaty Retencji
10–12 lipca
Warsztaty Projektowania Permakultury
17–19 lipca
Warsztaty Hortiterapii i Głębokiej Ekologii – Retreat
24–26 lipca
Warsztaty Projektowania Permakultury
31 lipca – 1 sierpnia
Rośliny w Ogrodzie Gai
7–9 sierpnia
Warsztaty Projektowania Permakultury
14–16 sierpnia
Warsztaty Hortiterapii i Głębokiej Ekologii – Retreat
21–23 sierpnia
Warsztaty Projektowania Permakultury
28–30 sierpnia
Woda – Warsztaty Retencji
4–6 września
Warsztaty Hortiterapii i Głębokiej Ekologii – Retreat
